Kinderen sterven

van de honger, zij zijn het --


enige voedsel.


Children are dyingKinder verhungern,
of hunger, then they are food --sie sterben und sind dann die --
Nothing else to eat.einzige Nahrung.

 Gedicht S2155
 Amsterdam, 2024-03-23
 Klaagliederen 4:10 - -587
 Palestina in het jaar 587 vC (verwoesting van Jeruzalem) >> Klaagliederen 4:10 Zachtaardige vrouwen koken hun eigen kinderen, die hun tot voedsel dienen, in deze tijd van rampspoed voor mijn volk.
 Bundel: Mag Macht 


De steden verwoest,

de mensen verkracht, vermoord --


tot slaven gemaakt.


The cities destroyed,Die StƤdte zerstƶrt,
people raped, people murdered --die Menschen vergewaltigt --
and people enslaved.ermordet, versklavt.

 Gedicht S2156
 Amsterdam, 2024-03-23
 Lessen van de duisternis (FranƧois Couperin) - 1714
 Compositie "LeƧons de tĆ©nĆØbres" - TroisiĆØme LeƧon pour le Vendredi Saint (Derde les voor de Goede Vrijdag) voor twee sopranen, viola da gamba, theorbe en orgel, op 23 maart 2024 uitgevoerd in het Orgelpark, door La Sfera Armoniosa (Johannette Zomer, Channa Malkin, Paulina van Laarhoven, Mike Fentross, Pieter van Dijk)
Palestina in het jaar 587 vC (verwoesting van Jeruzalem) >> Klaagliederen 5:11 Vrouwen hebben ze verkracht in Sion, meisjes in de steden van Juda.

 Bundel: elp 


Zywa Theologica

Ook als je het begin van het heelal
Schepper noemt, Vader van de wereld
blijft het ver weg, je zou, als dat kon
een verbinding nodig hebben

een Heilige Geest, geen wonder
dat die is bedacht, gelukkig
was er al de theologica
van de verrijzenis uit de dood

die voor ons mensen nog niet is
weggelegd, maar wel beloofd
aan de gelovigen, die hopen
dat het mogelijk is, juist

omdat het zo gelopen moet zijn
dat Hij al bij onze Vader is, de Schepper
tot wie Hij in al zijn goddelijkheid
uiteraard Papa zegt

 Gedicht 5451
 Amsterdam, 2024-03-06
 Abba is de familiaire aanspreking van je vader: papa. Jezus was goddelijk, en sprak God dus aan als 'Papa'; Hij was immers de zoon van Papa, ofwel 'bar-abba', vertaald in het Grieks is dat: Barabbas. Jezus de Gezalfde (Christus) kreeg daarom ook de titel Barabbas (Zoon van Papa).
Marcus schreef het oudste evangelie en gebruikte die titel in 15:7 zonder Jezus' naam erbij, om de Romeinen niet te provoceren. Voor de gelovigen was het toch wel duidelijk; met de titel kon alleen Jezus bedoeld zijn. In enkele manuscripten van het later geschreven evangelie van MattheĆ¼s staat in vers 27:17 niet: "Jezus of Barabbas", maar: "Jezus Barabbas", omdat dat inmiddels niet meer gevaarlijk was onder het Romeinse bestuur.

 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



Mijn licht zal doven,

donkerder kan het niet zijn --


Hier ben ik. Neem mij.


My light will go out,Mein Licht wird enden,
it couldn't get any darker --es kƶnnte nicht dunkler sein --
Here I am. Take me.Hier bin ich. Nimm mich.

 Gedicht H4322
 Amsterdam, 2023-11-30
 Je wilt het donkerder (Leonard Cohen) - 2016
 Lied "You want it darker" (album "You want it darker")
Isaak roept zijn vader en Abraham antwoordt: "Hineni" ("Hier ben ik", Genesis 22:6), een citaat van Jesaja 6:8 (de roeping van de profeet Jesaja): "Daarop hoorde ik de stem des Heren, die zei: Wie zal Ik zenden en wie zal voor Ons gaan? En ik zei: Hier ben ik, zend mij." Op nieuwjaarsdag (Rosj Hasjana) herhalen gelovigen dit antwoord.

 Eerbetuiging: Cohen, Leonard 
 Bundel: Voorbij 


Alleen jij, alles

van jou, en mijn fantasie --


en mijn verlangen.


Just you, all of you,Nur du, nur alles
and my imagination --von dir, nur mein Bild von dir --
and my hankering.und mein Verlangen.

 Gedicht H4297
 Amsterdam, 2023-11-21
 Eenvoudig (Naar het Hooglied) (David Lang) - 2014
 Lied "Just (After Song of Songs)", in 2015 gebruikt in de film "Youth" van Paolo Sorrentino; op 17 november 2023 door Lichtbende uitgevoerd in het Orgelpark
 Componist: Lang, David 
 Bundel: elp 


Zywa Handwassing [2]

Eeuwenlang leefden we met ons vee
tussen de steden, maar nu...
Wie zijn we in dit vreemde land?
Wie zijn we als onvrije arbeiders?

We willen terug en vertellen onszelf
in steeds fantastischer verhalen
dat we bij elkaar horen, verhalen
over een gemeenschappelijk verleden

Dat sommigen van onze voorouders
al eens eerder, 40 jaren lang, weg
zijn geweest, en hun terugkeer
overdreven met overwinningen

alsof ze met duizenden waren
en nog grotere aantallen
mensen vermoord hebben -
waar ze trots op waren?

Ach, dat land
waarnaar we heimwee hebben
Moeten we het in het echt
gaan veroveren, in het echt

onze handen gaan wassen
in de onschuld van de oude verhalen
en zelfverdediging, willen we dat?
Willen we dat echt?

 Gedicht 5371
 Amsterdam, 2023-11-08
 Palestijnen en IsraĆ«li's
Deportatie: naar Assyriƫ
Jozua 8-13 Onder leiding van Jozua ("Redding") veroveren de Israƫlieten KanaƤn, Oost-Jordaniƫ en Zuid-Libanon, - maar niet het kustgebied van de Filistijnen: 'Palestina' (Gaza, Asjdod, Asjkelon, Gat en Ekron), - waarbij ze het vee buitmaken en de mensen vermoorden
Zie ook: de gedichten 476. Met verhalen maken we een land, en: 682. Het Beloofde Land (Jozua 24:13 "Zo gaf Ik u een land waarvoor gij niet gezwoegd hebt, en steden die gij niet gebouwd hebt, en waarin gij toch woont; en gij eet van wijngaarden en olijfbomen die gij niet geplant hebt.")

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Bestelde verhalen

Vertellers houden van aandacht
en leiders houden hen te vriend
voor het Grote Verhaal

rooskleurig van begin tot eind
Niemand hoeft te morren
want ooit komt het goed

Wees niet afgunstig, wees blij
dat we de verhalen herhalen
die jullie willen horen

Liever geen moordenaar
liever een verzonnen zoon
en een paar dubbelgangers

Liever een dronken vader
dan een zoon die een kind verwekt
bij zijn moeder en daar trots op is

Liever een fantoomvader
met een leeg leven
dan een waanzinnige

Liever een gelogen toekomst
dan de ingewikkelde waarheid
en eigen verantwoordelijkheid

 Gedicht 5372
 Amsterdam, 2023-11-08
 Verzonnen zoon en een paar dubbelgangers: KaĆÆn kreeg Set als dubbelganger (zie ook gedicht 4524. Schepper Set), Henoch >> Enos, Irad >> Jered, MetusaĆ«l >> Metusalem, Lamach >> Lamech, en toen kwam de zondvloed, die KaĆÆn's tak t/m Lamach uitroeide, en Set's tak t/m Lamech redde in Ark van Noach
Zoon: Cham; verkrachting: Genesis 9:21-25 en Leviticus 18:7-8
Fantoomvader: de moord op Isaak wordt verdoezeld door het vaderschap betreffende Esau en Jakob over te hevelen van Abraham naar hem, wat vergemakkelijkt werd doordat hun moeder Rebekka veel jonger was dan Abraham (om meer zonen dan alleen Ismaƫl te krijgen nam hij Rebekka tot derde vrouw; zij was afkomstig uit het Tweestromenland, wat Esau en Jakob een hogere status gaf dan Ismaƫl)
Leeg leven: over Isaak worden geen bijzonderheden vemeld

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Gevecht in Rivierenland (Gedroomde zoon)

Jij bent mijn oudere ik
gestopt met dromen, papa
Jij wilt blijven
rondtrekken
je wilt een nieuw land
om er rond te trekken

Je wilt niet verder kijken
Je wilt verder kijken
en niet blijven
in het nieuwe land
het Beloofde Land
Samen twijfelen we

worstelen we
om de betekenis
van de belofte
Jij, jouw gedroomde zoon
en ik, er valt niet te praten
met dat fantoom

In gedachten neem ik hem mee
ergens het veld in
om voorgoed
met hem af te rekenen
voor we opbreken
en weer op pad gaan

 Gedicht 5368
 Amsterdam, 2023-11-07
 KaĆÆn en Adam
Rivierenland: Mesopotamiƫ
Fantoom: zie ook gedicht 4895. Moeder Aarde "Abel is van bordkarton, een decor- / stuk voor de eerstgeborene / Hij zegt niets, hij volgt // en wordt vermoord / om aan KaĆÆn, de stamvader / van de mensen een reden te geven // om de wijde wereld in te trekken / Daar is de mens voor geschapen: / de aarde moet bewerkt worden //"
Veld: "Maar KaĆÆn zei tot zijn broeder Abel: 'Laten wij het veld ingaan'. Toen zij nu in het veld waren, stond KaĆÆn tegen zijn broeder Abel op en doodde hem." (Genesis 4:8)
Studie: "Words become Worlds" ("Woorden worden werelden", 1994, Ellen van Wolde); Ā§ 4 is gelijk aan de publicatie "The Study of Cain and Abel. A Narrative Study" (1991, "Studie van KaĆÆn en Abel. Een verhalend onderzoek")

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Gevecht op de dorsvloer

Opa was normaal. Vruchtbaar zaad
meteen een zoon bij zijn tweede vrouw
Maar de volgende liet op zich wachten

Opa werd er gek van, in gedachten
worstelde hij met God en diens belofte
van een groot nageslacht

En toen oom Sjaak er eindelijk was
werd de kleine teveel vertroeteld
werd Sjakie een doetje

een Abeltje, zo anders
dan zijn grote broer
Hij kon niet geschikt zijn

voor Gods ondoorgrondelijke plan
zo goed kende hij God wel
Dus beraamde hij een offer

Er verscheen een man
Hij moest wel een engel zijn
als Gods vermomming

en zij vochten om het mes
Opa won, Sjakie stierf, en oma
heeft geen woord meer gezegd

 Gedicht 5356
 Amsterdam, 2023-11-05
 Genesis 22:1-2,9-12 Abraham offert zijn jongste zoon
2 Samuel 24:24 David koopt de berg Moria, de latere Tempelberg

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Gevecht aan de Blauwe Rivier

Vader droomde verder dan opa
Hij droomde tot hoog in de hemel
Maar hij werd gek van de gedachte
dat hij terug moest naar het laagland
waar
hij niet veilig was voor zijn broer
Geen kudde aan geschenken
zou groot genoeg zijn
om hem te verzoenen
maar
er was geen alternatief
Hij moest erheen met zijn gezin
om ons, de kleinkinderen
te laten zien aan zijn ouders
's Nachts
worstelde hij met God en diens beloften
Er verscheen een man
Hij moest wel een engel zijn
als Gods vermomming
en zij
vochten of hij Gods steun verdiende
om zijn broer te weerstaan
Vader won, hij vatte moed
ondanks de gebroken heup

 Gedicht 5357
 Amsterdam, 2023-11-05
 Genesis 28:12-13 Jakob droomt
"KanaƤn" = "Laagland"
Genesis 32:28 Bijnaam "Isra-El" = "Die met God vecht"

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Gevecht in het Laagland

We zijn van generatie op generatie
onszelf gebleven, we leven
en leefden met anderen
wederzijds apart

tot we weg moeten, uiteindelijk
is er nog geen plaats
waar we geen vreemdelingen zijn
waar geen vreemdelingen zijn

Al eeuwen twijfelen we
over ons lot, worstelend
met De Naam vechten we
voor een veilig thuis

We zoeken vrede op De Berg
De nieuwe Filistijnen die
ons naar het leven staan
verjagen we uit het Laagland

Met duizenden sterven ze
bij instorten van hun gebouwen
Er blijft geen pilaar overeind
want alleen het land, dit land

het hele land, de hele stad
de hele berg, alles
van de rivier tot aan de zee
kan onze twijfels verlichten

 Gedicht 5358
 Amsterdam, 2023-11-05
 De Naam: "HaShem", de aanduiding van God
Worstelend: naar de bijnaam "Isra-El" = "Die met God vecht" (Genesis 32:28)De Berg: de Moriah en de Zion, het centrum van Jeruzalem
Laagland: "KanaƤn", met de Gazastrook, waar vroeger de Filistijnen woonden
Pilaar: Simson vernietigt een tempel in Gaza (Richteren 16:26-30)
Van de rivier tot aan de zee: Palestijnse strijdleus "From the river to the sea", die ook het beleid van de staat Israƫl kenmerkt

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



De mens als Schepper

ent nieuwe eigenschappen --


op oude stammen.


Man as CreatorDer Mensch als Schƶpfer
keeps grafting new qualities --pfropft neue Eigenschaften --
onto ancient roots.auf alten Wurzeln.

 Gedicht H4276
 Amsterdam, 2023-11-03
 Kersen kruisen (Jeanette Winterson) - 1989
 Roman "Sexing the cherry", hoofdstuk "1649" (Anno Domini 1649)
Romeinen 11:19-20 Joodse takken worden afgebroken, om op de stam van het Oude Verbond de loten van het christelijke geloof te enten

 Eerbetuiging: Winterson, Jeanette 
 Bundel: Geen wonder 


Heerschappijen prijzen

de Allerhoogste, pas op!


Je wordt verpletterd!


PrincipalitiesDie FĆ¼rsten loben
praise the Supreme Being, so --den Allerhƶchsten, pass auf!
beware! They'll crush you!Sie zerschmettern dich!

 Gedicht S1939
 Amsterdam, 2023-09-30
 Loof de Heer (Jan Welmers) - 1979
 Compositie "Laudate Dominum" (Psalm 117), voor orgel, in het Orgelpark op 30 september 2023 uitgevoerd door Jan Hage
(Pseudo-Dionysius de Areopagiet: Serafijnen Ā– Cherubijnen Ā– Tronen Ā– Vorstendommen Ā– Machten Ā– Krachten Ā– Heerschappijen Ā– Aartsengelen Ā– Engelen)

 Componist: Welmers, Jan 
 Bundel: elp 


Zywa Jobstijding

Gods wijsheid gaat boven alles
boven het onmogelijke, boven de tijd
en de zucht van de eeuwen
waarin de mens bestaat, ze is
als wonderen in alles besloten

in dag en nacht, sterren en planeten
in ezel, stier, struisvogel en gier
het nijlpaard en de machtige krokodil
de onvoorstelbaar vele manieren
waarop de dieren leven

en in elke waterdruppel, dauw
rijp, regen, hagel, sneeuw en ijs
Geen mens kan dat bevatten
evenmin zijn eigen aanwezigheid
en het verloop van zijn leven

zo nietig in Gods hand
die niets hoeft te sturen
want zijn wijsheid schept
automatisch - ook pech
en het kwaad van de mensen

 Gedicht 4947
 Amsterdam, 2023-01-08
 Het boek Job 36-42
(Jobstijding: Job 1:13-19)

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Het was een openbaring

Hopend op een goed leven
hebben we de dagelijkse zorgen
en ongemakken er voor over

In het zicht van de eeuwigheid
van ieders respect en elk
denkbaar genot houden we vol

En omdat het niet te koop is
eigende de handelaar het zich toe
Het was een openbaring

voor hem, dat dat gewoon kon!
Juist op deze heilige plek
van de versmade oudste zoon

die bij een van de bezoeken
van zijn vader met hem
de kubus herbouwde

om zich te onderwerpen
aan de heilige belofte
van vele uitverkorenen

 Gedicht 4909
 Amsterdam, 2023-01-02
 Handelaar: Mohammed in het jaar 610
Oudste zoon: van Abraham, te weten Ismaƫl
Kubus (dobbelsteen): al-Ka'aba
Onderwerping: al-islam
Vele uitverkorenen: Genesis 17:20

 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



De vogels zingen

voor mij en voor de hennep-


zaadjes naast mijn stoel.


The birds sing for me,Die Vƶgel singen
yes, they like me, and the hemp --fĆ¼r mich und die Hanfsamen --
seeds next to my chair.neben meinem Stuhl.

 Gedicht H3623
 Amsterdam, 2022-12-28
 Drie vogeltjes (Bob Marley) - 1977
 MatteĆ¼s 6:26 "Zie de vogels in de lucht: zij zaaien niet en maaien niet en verzamelen niets in schuren, en toch voedt uw hemelse Vader hen."
Lied "Three Little Birds" (album "Exodus")

 Eerbetuiging: Marley, Bob 
 Eerbetuiging: The Wailers 
 Bundel: ZielZinZon 


Zywa Moeder Aarde

Abel is van bordkarton, een decor-
stuk voor de eerstgeborene
Hij zegt niets, hij volgt

en wordt vermoord
om aan KaĆÆn, de stamvader
van de mensen een reden te geven

om de wijde wereld in te trekken
Daar is de mens voor geschapen:
de aarde moet bewerkt worden

om ieder van ons te voeden
Zij is onze eerste moeder
ze mag niet bloeden

voor onze daden, als wij
haar natuur verkrachten
zullen we te gronde gaan

levensecht sterven, niet als personages
in andermans verhaal, een ander
zal er dan niet meer zijn

 Gedicht 4895
 Amsterdam, 2022-12-25
 Abel: Genesis 4:8
KaĆÆn: Genesis 4:1
Heel de aarde moet bewerkt worden: Genesis 2:5, 3:23, 4:1, 9:19 Bloeden: Genesis 4:10-12
Studie "Words become Worlds" ("Woorden worden werelden", 1994, Ellen van Wolde): Ā§ 4 is gelijk aan de publicatie "The Study of Cain and Abel. A Narrative Study" (1991, "Studie van KaĆÆn en Abel. Een verhalend onderzoek")

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Een rib uit zijn lijf

Het is een verkeerd verhaal
een lokaal verhaal van vrouw en vrouwer
dat de wereld heeft overwoekerd
Alleen in het oosten

bleef vrouwen en mannen
de culturele leugen bespaard
dat de vrouw een gat is
in de borst van de man

hem steeds weer een rib kost
arme man, eerst door God
daarna met zeven paarden
uit de klei getrokken

Ik stap uit zijn fantasie
van mannin, het droombeeld
dat een vrouw moet spelen
om bekeken, niet gezien

te worden, een mann-eke
een beetje fee, een beetje hoer
soms een muze voor zijn ziel
en de moeder van zijn kinderen

 Gedicht 4892
 Amsterdam, 2022-12-18
 (Genesis 2:23) Ish-sha werd gevormd uit Ish, Mann-in uit Man
Evolutionair gezien kun je beter zeggen: Vrouw en Vrouw-er (mannelijke vrouw), of Mens en Mens-er
Gelijkwaardige namen zijn het beste: vrouw en man
Mann-eke = "kleine man", een kleermakers-pop >> Mannequin
Fee en hoer zijn de twee woorden waarvan geen mannelijke woordvorm bestaat

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Nuttig of Nadelig

Kleine kinderen eten
van de levensboom
Ze hebben nog niet gehoord
dat er ook andere bomen zijn

maar zodra ze dat te weten komen
willen ze die vruchten proeven
voorzichtig, desnoods flink zijn
en met een vies gezicht doorbijten

Ze stappen over op het nieuwe
dieet en gaan beseffen
dat het leven niet eeuwig is
en niet zo zorgeloos als het leek

Steeds moet er gekozen worden
tussen nuttig en nadelig, moet er
een wereld geschapen worden
zoals God dat deed

omdat je het wilt en kunt
omdat je weet en uitvindt
hoe het moet, slimmer
dan het slimste dier

 Gedicht 4885
 Amsterdam, 2022-12-11
 Niet eeuwig en niet zo zorgeloos: Genesis 3:19
Gaan beseffen: goed (nuttig) en slecht (nadelig - een praktische kwalificatie, niet het ethische begrip 'kwaad') onderscheiden (Genesis 3:5,22)
Zoals God Genesis 1:26-27, 3:5,22
Slimste dier: Genesis 3:1
Studie "Words become Worlds" ("Woorden worden werelden", 1994, Ellen van Wolde): Ā§ 2 en 3, separaat gepubliceerd in 1989

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa De berusting van God

Mensen mishandelen en twisten
en dat was niet voorzien -
een ongewenst gevolg
van hun zelfstandigheid

Natuurlijk kan God zich bedenken

Weg met de schepping
weg met de scheiding van de wateren
in de hemel en op aarde:
een zondvloed, en zand erover!

Nog een keer: ander plan!
Vooruit, een nieuw begin
een redding en de berusting
dat er nu eenmaal kwaad is

in de mens, maar verzacht
door de nieuwe stamvader
die belooft zich goed te gedragen
en voor de aarde en de mensen

zorgzaam te zijn

 Gedicht 4886
 Amsterdam, 2022-12-11
 Morele slechtheid: Genesis 6:5,11-13
Zich bedenken: Genesis 6:6-7,13
Zich de tweede keer bedenken: Genesis 6:8-9, 8:21
Nieuwe stamvader: Noach
Studie "Words become Worlds" ("Woorden worden werelden", 1994, Ellen van Wolde): Ā§ 6, een uitgebreide versie van de publicatie "Noah and God in the Story of the Flood" (1991, "Noach en God in het verhaal van de zondvloed")

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa De rentmeesters

Niemand leeft voor zichzelf
zingen we op begrafenissen
We leven voor elkaar, de anderen
leven voor ons en werken voor ons

behalve de rentmeesters
die rijkdom vergaren
omdat ze willen geloven
dat dat het beste is, en omdat

niemand kan begrijpen
dat de schepping uit het niets
alles is, het heelal met de aarde
en de mensheid als dienaar

van de gewassen, eerst in Eden
daarna erbuiten, en dan
de tweede verdrijving, uit de stad
waar ze samenwerkten

verdreven naar alle streken
om God wereldwijd te eren
met landbouw, alsof de aarde
zonder dat niet goed genoeg zou zijn

 Gedicht 4882
 Amsterdam, 2022-12-07
 Lied "Niemand leeft voor zichzelf" (tekst Huub Oosterhuis), voor de begrafenis van bisschop Wim Bekkers op 14 mei 1966)
Lukas 16:1-8 Gelijkenis van de rijke rentmeester die de schuldenaars helpt
Dienaar: Genesis 2:5,15, 3:23 De mens moet de aarde bewerken, eerst in de hof van Eden, daarna erbuiten
Samenwerken: Genesis 11:1,4 De mensen willen samenblijven, daarom bouwen ze een stad met een citadel
Verdreven: Genesis 11:9 De mensen worden uit hun stad verdreven om de gehele aarde te gaan bewerken

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Rustig als een kind

op de arm van zijn moeder --


zo stil is mijn ziel.


Quiet as a childRuhig wie ein Kind
in his mother's arms, quite so --auf dem Arm seiner Mutter --
even is my soul.ist meine Seele.

 Gedicht H3576
 Amsterdam, 2022-11-24
 Psalm 131:2
 Bundel: De lieve lijn 


Zywa Twijfel en Geloof [2]

Meestal zijn engelen vaag
zwakke schimmen in het hoofd
van de mensen die hen bedenken

maar profeten hebben wensen
die aartsengelen dwingen
om te doen en te zeggen
wat ze dringend nodig hebben

Het komt van God
ook het kwaad
(dat de mensen elkaar aandoen)

en de duivels uit de overlevering
die de uitverkorenen willen
verdrijven uit iedereen
die anders is dan zij

God is Alwijs
Hij laat de mensen
zelf oordelen

over geloof en weten
en de uitwerking van regels
voor alles waarover anders
twijfel zou kunnen bestaan

 Gedicht 4824
 Amsterdam, 2022-11-19
 De duivelsverzen (Salman Rushdie) - 1988
 Djibriel in het boek "The Satanic Verses"
Amos 3:6
Jesaja 45:6-7

 Eerbetuiging: Rushdie, Salman 
 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



Zywa Klei, ribben en bloed

Lilith was net als hij -
uit de klei, niet zo volgzaam
als ik; ze heeft hem verlaten

Ze zwerft liever rond
over de wereld, verleidt
's avonds mannen en berooft

gezinnen van hun baby's
zeggen de boze tongen
die iedereen zwartmaken

die niet in hun regels past
Het klopt dat ze in bomen woont
als een slang, ik sprak haar een keer

tenminste, ik denk dat zij het was
die mij prees om mijn verstand
en me wees op de rijpe vruchten

Met Adam kreeg ik twee kinderen
rib uit zijn ribben, bloed van mijn bloed
De derde is er later bij verzonnen

door de valse tongen
die alles witmaken
wat niet in hun regels past

 Gedicht 4521
 Amsterdam, 2022-06-12
 KaĆÆn, de oudste, werd door zijn nakomelingen Set genoemd, om te verbloemen dat hij een moord heeft gepleegd
 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa We volgden de rivier

Adam tekende het uit
in het zand: de rivier
stroomt naar het midden

van de dag, ertegenover
liggen de bergen vast
op hun plaats

al lijken ze te zweven
als wolken waar de wind
geen vat op heeft

We volgden de rivier
Het leven werd zwaarder
met zorgen om de kinderen

en de kleinkinderen
Ik had het niet willen missen
Alleen Abel, ach Abel

die zo hoogmoedig was
om onnadenkend te geloven
dat hij het beter wist

 Gedicht 4522
 Amsterdam, 2022-06-12
 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Abel de braverik

Abel, de braverik
kwam niet thuis slapen
Hij achtte zich beter

en bleef liever alleen
bij de dieren in het veld
met de honden als oppas

want alles moest zijn zoals toen
in het paradijs, die streek
van de verhalen

waar hij steeds weer om vroeg

Alles van ons leven wilde hij weten
het rondtrekken, de bessen
noten, geiten en koeien

En hij had een trucje
om witte rook te maken
Daarmee bespotte hij zijn broer

Ook Adam en mij verweet hij
KaĆÆn's behoefte aan gemak
Hij tergde hem, lokte hem uit

 Gedicht 4523
 Amsterdam, 2022-06-12
 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Schepper Set

Je naam veranderen
na een schandaal, het werkt
met de tijd

KaĆÆn kon alles
hij maakte gereedschap
kweekte bonen en grassen
met eetbare zaden en
van leem bouwde hij een huis

Hij schiep wat hij bedacht
maar wie wil het nu nog weten?
Zijn naam is zwart gemaakt

dus moesten de kleinkinderen
hem wel loochenen, nee
hun grootvader was Set
de enige echte
zoon van Adam en Eva

die kanaaltjes groef
en ledikanten maakte
die schiep wat hij bedacht

 Gedicht 4524
 Amsterdam, 2022-06-12
 Het verhaal van de zondvloed loste het afstammingsprobleem op. Lamech en zijn familie overleefden, terwijl Lamach en zijn familie verdronken.
Set >> Enos >>>> Jered >> H >> Metusalem >> Lamech
KaĆÆn >> Henoch >> Irad >> M >> MetusaĆ«l >> Lamach

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Overtuigingen

stempelen ons karakter --


met onvrij gedrag.


In our character,Ɯberzeugungen
our convictions make imprints --prƤgen deinen Charakter --
of unfree conduct.Du handelst unfrei.

 Gedicht S1357
 Amsterdam, 2022-03-18
 Tegen de brief van Paulus aan de EfeziĆ«rs 1:13-14
Karakter = Stempel

 Bundel: Stempels Maskers 


Zywa Godenschemering

Aan de rand van het toneel
stond ik erbij en ik keek ernaar:
het koningsdrama voltrok zich
op leven en dood
en dat gold ook voor mij

Al als baby werd ik weggebracht
naar een bevriende tempel
na vaders wanhoopsdaad
om de onverzadigbare macht
van de priesters te breken

met een godenschemering
die hun eredienst beƫindigde
en ongeldig verklaarde, achterhaald
door een hoger begrip
van het goddelijke

Vader had gelijk, bijna helemaal
Als koning kon hij geen marionet zijn
van de priesters, maar de zon
was te hoog gegrepen, de Schepper
was aardser, ouder, een betere keuze

Ik kon Vader niet beschermen
hij is vermoord, de strijd verhevigde
Mijn jongste broer zette door
hij kon niet anders
dan koning te zijn of niet te zijn

 Gedicht 3798
 Amsterdam, 2021-05-09
 Kroonprins Thut-mosis (Mozes) wordt als baby in veiligheid gebracht in de tempel van Ptah bij Memphis in de Nijldelta
Ā• Om de macht van de Amon-priesters te breken, voert farao Amen-hotep III de monotheĆÆstische eredienst van Aton in (de zon, het abstracte goddelijke), maar in 1351 vC wordt hij vermoord

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Hun leider in mij

Er was geen plaats meer
voor mij, in dit land
Ik was een bedreiging

voor de macht, bevochten
door de priesters en de koning
tegen de priesters, ik stond erbij

ik keek ernaar en ik wist
dat de gastarbeiders weg wilden
en de slaven ontevreden waren

Ze kwamen graag naar mijn tempel
ze geloofden in de Scheppergod
en zochten hun leider in mij

Samen zouden we misschien
een toekomst hebben, de vrijheid
om ons geloof te volgen, onze hoop

om te zetten in daden
en dan maar te zien
wat ervan komt

 Gedicht 3799
 Amsterdam, 2021-05-09
 Roeping van Mozes (Exodus 6)
Kroonprins Thut-mosis (Mozes) was de hogepriester in de tempel van Ptah (de Schepper) bij Memphis in de Nijldelta
Ā• Na de moord op hun vader zet Echn-Aton als farao de strijd tegen de Amon-priesters voort, en Mozes besluit om met de Hebreeuwse gastarbeiders en slaven terug te keren naar KanaƤn

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Razzia

Het leven valt wel mee
vergeleken met horror
In verhalen is het fijn
griezelen, dat weten wij
verhalenvertellers smerig goed

Hun oudste kinderen gingen dood
Er was hongersnood, en zij
kregen het meest te eten
van de laatste voorraden
waar een luchtje aan zat

van giftige schimmels
Dat is niet zo'n spannend verhaal
als een goddelijke straf of de wraak
van een bloedige razzia
in de nacht van de uittocht

Natuurlijk hadden de vertrekkers
wel wat anders te doen, in stilte
om niet het risico te lopen
dat iemand alarm zou slaan
Dus zwijg en lever geen commentaar

 Gedicht 3800
 Amsterdam, 2021-05-09
 De dood van de eerstgeborenen (Exodus 11-12)
De Hebreeuwse gastarbeiders en slaven in de Nijldelta beschikten tijdens de hongersnood nog wel over vers voedsel, maar de Egyptenaren die niet tussen de velden woonden, waren volledig aangewezen op het graan dat in de schuren verontreinigd was door steekmuggen, steekvliegen, en sprinkhanen, misschien ook met moederkoren

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Sterk als onze verhalen

Het waren moeilijke tijden
Sommigen zochten over de grens
en vonden daar werk, een nieuw leven

Later keerden ze terug
met sterke verhalen
en iedereen wilde geloven

er zelf bij geweest te zijn - achteraf
leek er een heel volk teruggekomen
te zijn uit de woestijn

De kleinkinderen weten niet beter
dan dat ze bijzonder zijn
met zulke voorouders en de zegen

die op hen rust - waarvandaan
de verhalen ook kwamen
nu zijn ze van hen

hun bloedeigen geschiedenis
voor eens en altijd
hun verzekerde toekomst

 Gedicht 3779
 Amsterdam, 2021-05-02
 De Exodus is van iedereen
 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Het inzicht van een buitenstaander

Hij was nieuw hier, jong
geen bedreiging, hij mocht
wel een handje helpen

Om te overleven moest hij
zichzelf waard zijn en in dit land
de mensen leren kennen

Er was geen pad voor hem uitgestippeld
Niemand verwachtte iets van hem
Al gauw begon hij een eigen zaak

Hij werd rijk van de domheid
en het eigenbelang van de regenten
Hij kocht overtollige oogsten op

en bouwde dure schuren
om het voedsel te beschermen
tegen regen en ongedierte

Onmisbaar was hij, een autoriteit
die de dynastie versterkte
Zijn dochter werd Koningin

 Gedicht 3774
 Amsterdam, 2021-05-01
 Jozef legt voorraden aan (Genesis 41)
Handelaar Joeja werd adviseur van de farao's Thut-mosis IV (1397-1388) en Amen-hotep III (1388-1351). Hij was een immigrant in Egypte, woonachtig in Akhmim (Opper-Egypte) aan de Nijl, stroomafwaarts van de koningsstad. Gezien de schrijfwijze van zijn naam was hij waarschijnlijk dezelfde persoon als Jozef, die later als elfde zoon toegevoegd is aan de stamboom van Jakob.
Joeja was getrouwd met Toeja (Anath), een Egyptische edelvrouw. Hun dochter Teje (geboren 1398) werd koningin in 1388, als vrouw van Amen-hotep III, en hun zoon Eje (geboren 1376) werd farao in 1323, als man van Ankh-es-en-Amon

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa De vertellers

De ouders van de Grote Leider
zijn altijd eenvoudige mensen
of telgen uit een beroemd geslacht

De vertellers weten dat
dus zeuren ze niet
over de feiten

Ze namen het verhaal
van de grootste koning
uit de geschiedenis: Sargon

"de wettige koning"
ook al kwam hij anoniem
aandrijven in een rieten mand

Dat is een goed begin
zeker als je er familie aan toevoegt
- niet zijn grootvader Jozef

maar AƤron en Mirjam, de leiders
van de mannen en de vrouwen
die verlangden naar een ander land

 Gedicht 3770
 Amsterdam, 2021-04-30
 Mozes (Exodus 2:1-10)
Sargon was koning van Akkad van 2334 tot 2279 vC
Sargon = ĀŠarru-k?num = de koning is wettig
Jakob >> Levi >> Amram >> AƤron, Mirjam "en Mozes"
"Jakob" >> Jozef = Joeja, de Hebreeuwse man van Toeja (Anath), een Egyptische edelvrouw >> Teje, de vrouw van farao Amen-hotep III >> kroonprins Thut-mosis = Mozes

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Publieke geheimen

Dromen vertellen een waarheid
die je nog niet weten wilt, maar
op een divan kun je vrijuit spreken

tot een buitenstaander
die jou begrijpt
en jouw geheimen uitlegt

die iedereen kan zien
en velen fluisteren
er schande van

Rijkdom wordt verspild, en
wie er iets van zegt, krijgt klappen
in dubbeltaal en verdwijnt als straf

voor zijn brutale leugens, zijn smaad
en landverraad; zelfs de ergste plagen
brengen geen inzicht en nederigheid

Maar soms, bij heldere hemel
is het verstand gezond genoeg
en komen dromen uit

 Gedicht 3759
 Amsterdam, 2021-04-27
 Dictatoriale repressie
Dubbeltaal: naar Nieuwtaal (Newspeak) en Dubbeldenk (Doublethink) in "1984" van George Orwell
Jozef legt dromen uit (Genesis 40-41)

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Stille intocht

Het is een stille intocht
onder het juk van berusting
en beleefdheid om werk, een huis
en een toekomst te vinden

Je zoekt elkaar op
de vertrouwde klank van de woorden
geeft in het nieuwe land een band

als broers en zussen, opgegroeid
met dezelfde gewoonten
en dezelfde verhalen

Sommigen willen voor altijd blijven
anderen zolang het nodig is, ze wachten
in dienst van anderen

De tijd verstrijkt langzaam
maar een van hen heeft succes
Jozef, het onloochenbare symbool

van een goddelijk plan -
de elfde zoon, achteraf gezien
natuurlijk de lieveling van de aartsvader
die misschien wel van hem heeft gedroomd

 Gedicht 3760
 Amsterdam, 2021-04-27
 Jozef is een nakomertje (Genesis 37)
Geen Uittocht (Exodus) zonder Intocht
Handelaar Joeja was adviseur van de farao's Thut-mosis IV (1397-1388) en Amen-hotep III (1388-1351). Hij was een immigrant in Egypte, woonachtig in Akhmim (Opper-Egypte) aan de Nijl, stroomafwaarts van de koningsstad. Gezien de schrijfwijze van zijn naam was hij waarschijnlijk dezelfde persoon als Jozef, die later als elfde zoon toegevoegd is aan de stamboom van Jakob.
Joeja was getrouwd met Toeja (Anath), een Egyptische edelvrouw. Hun dochter Teje (geboren 1398) werd koningin in 1388, als vrouw van Amen-hotep III, en hun zoon Eje (geboren 1376) werd farao in 1323, als man van Ankh-es-en-Amon.

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



 Gedicht 3761
 Amsterdam, 2021-04-27
 Claviceps purpurea (Moederkoren) en Hyoscyamus niger (Bilzekruid, Dolkruid) werden respectievelijk in Eleusis (1500 vC - 400 AD) en PompeĆÆ (650 vC - 79 AD) gebruikt als psychedelisch middel (LSD)
LSD = LysergSƤure Diethylamid

 Bundel: Wissellichaam 


De wereld vraagt: Heb

je naaste lief als jezelf --


Het is het antwoord.


The world is askingDie Welt fragt: liebe
Love your neighbour as yourself --deinen NƤchsten wie dich selbst --
It is the answer.Es ist die Antwort.

 Gedicht H2412
 Amsterdam, 2019-03-17
 Leviticus 19:18
 Bundel: Vrijnd 


Ik ken je niet, maar

de avond valt al, blijf toch --


liever hier bij mij.


I don't know you, butIch kenne dich nicht,
the evening is falling, stay --aber der Abend fƤllt schon --
and abide with me.Bleibe noch mit mir.

 Gedicht H2410
 Amsterdam, 2019-03-12
 Lucas 24:29
 Bundel: Ongewrongen 


Zywa De weg

Gek genoeg zijn er regels
Echt waar, mensen zijn gek
niet verstandig en onverstandig

genoeg om te denken
dat wetten nodig zijn (niet stelen
niet moorden, contracten nakomen)

terwijl het zo simpel is:
we leven en we leven
niet alleen, dus

wat je niet wilt
ondergaan, doe dat niet
een ander aan

Dat is de weg
van het ware, de niet vastgelegde
waarheid en het niet vastgelegde

leven
Het is alles
het enige

gebed, je zekerheid
en plicht, de enige regel
van liefde en verstand

 Gedicht 1873
 Amsterdam, 2018-10-17
 Tobit 4:16 (ca. 200 vC)
 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Voor alle mensen

Wat heb ik me verkeken
op de waarheid
die ik meende, die ik meende

te kennen na jaren
van studie en scherpslijperij
aan de praktijk van alledag

Achteraf lijkt het zo logisch

dat de geboden niet alleen
voor uitverkorenen gelden

De Kracht is
groter dan alles
voor alle mensen

Sinds de roof van het lijk
de vergeefse ontheiliging
die heiliging wilde voorkomen

zijn er getuigen dat hij onder ons
gebleven is, ook wij zijn sterfelijk
maar we leven eeuwig

 Gedicht 1771
 Amsterdam, 2018-05-29
 Credo, geloofsbelijdenis, Romeinen 1:4, 6:8
 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



Zywa Ik ken hun soort

Hij was jong en fanatiek
hij waagde zijn leven
om koning te zijn

niet zoals zijn vader
alleen maar in naam
aan de grens

maar in het huis van David
om de oude verhalen
weer waar te maken

met de verenigde Kracht
van de gelovigen, de gewijden
en de dolkmannen, om

de straten van de stad
de vlaktes van de herders
en de akkers van de boeren

te doordrenken van het geloof
niet langer verbannen
binnen ieders eigen huis

en gedachten, maar vroomheid
in het land, ik ken ze, hun soort
geeft in geen eeuwen op

 Gedicht 1767
 Amsterdam, 2018-05-27
 De Bevrijder ('Jezus' de Nazarener [Gewijde], geboren 5 vC) pleegde in april van het jaar 30 een opstand tegen het Romeinse gezag
Paulus (geboren 20 vC) joeg als gevolmachtigde Farizeeƫr op de opstandige joden die met Jezus opgetrokken waren

 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



Zywa Wat er ook gebeurt

Kun je overal goed leven
als er vrede en regen is
en dienstbare wetten?

Kun je dienstbaar zijn, helpen
en met buren durven te delen
als je van jezelf houdt?

Zijn mislukkingen en rampen
niet erg, zelfs sterven niet
als je van alle leven houdt?

Is dat het geloof
dat zonder geheimen
iedereen tot steun is?

Sta je nooit alleen
als je liefhebt en eerbiedigt
wie je niet liefhebt?

 Gedicht 1765
 Amsterdam, 2018-05-26
 1 Johannes 3:11, 4:7,21
Johannitische inlas van 1 Korinthiƫrs 13
De christelijke theologie ontstaat in de geloofsgemeenschap in Efeze (ten zuiden van Izmir), waarvan drie stromingen bekend zijn:
[1] Joodse zendings-theologie (Hebreeƫn),
[2] Anti-Joodse zendings-theologie, die brieffragmenten van Paulus aanvult met anti-Joodse en pro-Romeinse frasen, in reactie op de zeer omvangrijke en ri-goureuze uitroeiing van de joden in het Romeinse rijk (Brieven, Handelingen),
[3] Johannitische theologie die filosofisch is en kennis plus liefde centraal stelt

 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



Elk verhaal is waar,

ergens ter wereld, en hier --


had het ook gekund.


All stories are true,Jede Geschichte
somewhere in the world, and here --ist wahr, irgendwo, und hier --
they may happen too.ist es auch mƶglich.

 Gedicht S0700
 Amsterdam, 2018-05-06
 De Bijbel voor ongelovigen - Het verhaal van Abiga-il (Guus Kuijer) - 2015
 Verhalen
 Eerbetuiging: Kuijer, Guus 
 Bundel: Toeval 


Mannen en liefde:

ze gehoorzamen heksen --


maar willen een vriend.


It's the love of men:MƤnner und Liebe:
obedient to witches --sie folgen Hexen, wollen --
longing for a friend.aber einen Freund.

 Gedicht S0699
 Amsterdam, 2018-05-05
 De Bijbel voor ongelovigen - Het verhaal van Abiga-il (Guus Kuijer) - 2015
 Verhalen
 Eerbetuiging: Kuijer, Guus 
 Bundel: Toeval 


Zywa Huis van de Zon

Ze hebben te veel gezien:
de kist, de buitenkant
van het geheim, want een geheim

heeft geen buitenkant
alleen per definitie
een verborgen inhoud

Ook al interesseerde het hen niet
ook al hebben ze niet gekeken
maar gedanst, het is te veel

Als je niets zou doen
komen er verhalen
over een kist en niets

dat voelbaar was, geen Kracht
die schept en vernietigt en
geen heilige stilte

Dus de priesters moeten wel
in het holst van de nacht
de getuigen in hun slaap

verrassen met een hand
op hun mond en een snelle haal
door hun keel, overal in het veld

rode vlekken voorzienigheid

 Gedicht 1739
 Amsterdam, 2018-04-30
 Beet Sjemesj, 1000 vC ( 1 SamuĆ«l 6:19)
 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Schuldig

We kennen het verhaal
van de grote overstroming
als straf van God

Dat was eenmalig
heeft Hij beloofd, Hij geeft
sindsdien andere straffen

en zoals Job en Franz K
geloven gelovigen
dat ze altijd schuldig zijn

en blij moeten zijn
dat ze leven en
dat God hen niet vermorzelt

Maar God heeft geen dienaars nodig
maar mensen
hebben elkaar nodig

Dat is met het geloof
het enige
waaraan ze schuldig kunnen zijn

 Gedicht 1729
 Amsterdam, 2018-04-25
 Genesis 9:11
 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa KaĆÆn's teken

De oudste zonen tellen
als oudvaders vanaf Adam
Set en Enos tot aan Methusalem

KaĆÆn is een ander verhaal
uit een tijd dat er meer mensen waren
meer vrouwen om te trouwen

Het is het verhaal van het offer
dat werd afgewezen
alsof God niet bestond

zodat KaĆÆn zijn geloof verloor
en daar om rouwde
en God kreeg spijt

zodat Hij verbood om hem
en andere ongelovigen te doden
een mens mag je niet doden

hakte Mozes uit in twee stenen
die hij meteen kapot smeet
om het volk een les te leren

met de ziedende moord
op 3000 man, het bloed kleeft
voor altijd aan de priesters

maar het was hun goed recht
want God wilde het
zelf doen

 Gedicht 1727
 Amsterdam, 2018-04-24
 De naam Abel is verwant aan ablu (zoon) en abal (rouw)
 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa De Hel

Er zijn twee Hellen
buiten de muren
ginds bij de bron

Daar gingen kinderen door het vuur
voor hun ouders, wetend en bang
het einde niet te kunnen halen

geofferd als het dierbaarste
dat een mens kan geven
aan zijn koninklijke god

En op de bloedakker bij de engte
vochten de opstandelingen
zich dood voor hun nieuwe koning

zich vastklampend
aan de eerste stralen van de zon
terwijl het licht in hun ogen verflauwde

en hun bloed het water
van de bron verbitterde
voor ieder die het wist

 Gedicht 1725
 Amsterdam, 2018-04-23
 MLK = Moloch = Koning, de god (Lev. 18:21, 20:1,3,4, 2 Kon.17:17, 23:10, Jeremia 32:35)
MLK = Malchus = Koning, de koning der Joden (Johannes 18:10)
Dal van Hinnom = Ge-Hinnom = Gehenna = Hel (MatteĆ¼s 5:21-23), vanaf de bron Ein Rogel naar het westen; in dit dal stond de Tofet (van Tefet = brandstapel), waar kinderen geofferd werden
De Bloedakker (MatteĆ¼s 27:8) is de westelijke helling van rode klei in het dal van de Kidron, ten noorden van de bron Ein Rogel

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Ibrim Abram

Pa is gek, broertje ook wel
maar de oudste en ik zijn gewoon
trekkers net als opa Terach
uit de verhalen, mannen

geen armoedzaaiers
zoals andere ibrim

Wij hebben geen goden nodig
we zijn geen boeren, geen fantasten
die dat willen worden
dromend van eigen land

gelovend in de Kracht
van hun verlangen

El Sjaddai, Almachtige God
noemt pa die, broertje vocht ermee
en ze deden zaken: totale eerbied
voor de Kracht, land voor hen

In plaats van hun verstand
te gebruiken geloven ze, blind

 Gedicht 1723
 Amsterdam, 2018-04-22
 Ibrim = Habiru = HebreeĆ«n, "Rondtrekkers" (Genesis 14:13 De HebreeĆ«r Abram, Ibrim Abram)
Esau, zoon van Abraham en Rebekka
Isma-El, oudste zoon van Abraham (en Hagar)
Jakob "Isra-El" = "God heerst", dus: totale eerbied

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa De profeet

God heeft weer eens medelijden
met de mensen, en met al hun vee

Daar sta ik dan, profeet
van onheil dat niet komt

profeet van een god die niet wil
gedefinieerd zijn

door ongelovigen
hun schuld en straf

KaĆÆn, Sodom, NinivĆ©
de rondtrekkende mannen

met vrouwen die verlangen
naar een huis met een tuin

Hun schuld, hun schuld
de grote schuld

van hun oordeel, de kruisen
van hun daden en hun wegkijken

Schuld die je niet kunt verkopen
voor wat geld, noch voor een waarheid

met een verlossing en troost
voor hen die God mag

 Gedicht 1720
 Amsterdam, 2018-04-20
 Jona, 8ste eeuw vC
 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Mensen kennen het

gevaar, het is een raadsel --


waarom ze niets doen.


Knowing the danger,Menschen kennen die
it's a big mystery why --Gefahr, es ist ein RƤtsel --
no one takes action.warum sie nichts tun.

 Gedicht S0675
 Amsterdam, 2018-02-07
 De Bijbel voor ongelovigen - Het begin, Genesis (Guus Kuijer) - 2012
 Verhalen
 Eerbetuiging: Kuijer, Guus 
 Bundel: Toeval 


Zywa Averij

Het zweet waarin ik wakker schrik
na de waterhoos, de gierende tuien
die snijdend in mijn weefsels sloegen

de wind slippend door flarden halfzeil
aan het einde van mijn krachten
die mijn denken heeft gewurgd

de vluchtende waanzin
waarin ik ten onder ging
mijn snikkende SOS

red mijn ziel, dicht de gaten
ik ben moe, te moe om na te denken
en te verward om sterk te zijn

te zwak om te hopen, te bang
om los te laten - ik zal vergaan
in de diepte van de kolk, ik

kom niet met de schrik vrij -
benauwd schreeuw ik
om genade

 Gedicht 1523
 Amsterdam, 2017-08-17
 Psalm 130: "De profundis clamavi ad te, Domine" ("Uit de diepten roep ik tot U, o Heer")
 Bundel: Blauwe plekken 


Zywa Het laten

Zoekt en gij zult vinden
dat het antwoord ligt
onder een nieuwe vraag

Nadat God gevonden was
en gedefinieerd
als onkenbaar
riepen er mensen: Ja, maar
dat is dus een geloof!

Paulus schreef het op:

De oude verhalen zijn geen bewijzen
het nieuwe verhaal is dat evenmin
hoe blind ik ook geweest ben

Spijker het maar op de deuren!
En toch moet het
bestaan, kijk naar de wonderen
om je heen, kijk naar alles
Je moet helemaal niet zoeken
niet definiƫren, maar bewust zijn

ervoor open staan en het laten
komen en gaan, dan heb je het
gevonden

 Gedicht 1277
 Konstanz, 2017-04-19
 MatteĆ¼s 7:7 Bidt en u zal gegeven worden; zoekt en gij zult vinden; klopt en u zal opengedaan worden.
Blind: Handelingen 9:8
Spijker: in 1517 publiceerde Maarten Luther 95 stellingen over de aflaatpraktijk, die volgens latere verhalen door hem op de deur van de slotkerk te Wittenburg zijn gespijkerd

 Bundel: Wissellichaam 


Zywa Paradijskinderen

Jonge mensen zijn slechte denkers
Je moet hen eerst te eten geven

van de vruchten van die ene
speciale boom van de kennis

wat nuttig en nadelig is
voor ze iets weten

en zodra ze dat snappen
begrijpen ze

dat het zo moet zijn
als je geen paradijskind wilt blijven

voor wie alles klaar moet staan
in een wereld zonder gevaren

Wat daar nadelig voor is, is goed
voor de mensheid, al is het jammer

dat veel volwassenen niet blijven eten
van de vruchten van die boom

 Gedicht 1224
 Amsterdam, 2017-03-15
 Genesis 2:9,17
Boom van de kennis van goed (nuttig) en slecht (nadelig - een praktische kwalificatie, niet het ethische begrip 'kwaad')

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Uit de diepte

Wanneer ik voel dat er iets hogers is
voel ik juist mijn lichaam

Niet kijkend vanuit de diepte
of er een ladder is, maar
onbegrensd, en dan
weet ik dat Het niet bestaat
als hoger, maar in alles
dat ik aanraak, dat ik denk
dat ik in- en uitadem

Wat ik voel, is niet de afstand
maar de nabijheid van het al
verzucht ik vanuit de diepte
van mijn ziel, die niet bestaat
zoals ik heb geleerd, maar
die lichamelijk is, dat voel ik
wanneer ik voel dat er iets hogers is

 Gedicht 1096
 Amsterdam, 2017-03-01
 Psalm 130: De profundis clamavi ad te, Domine (Uit de diepte heb ik naar u geroepen, Heer)
Jacob's Ladder (Sulaam Yaakov)
Genesis 28:10-19

 Bundel: Geheim& Geloofd 


Zywa De daad

Het had anders moeten aflopen
Met een supplement, een happy end
Nu kan ik me slechts verbeelden
dat er meer is dan offers
en rook voor God
voor ons het vlees
want het is feest
en dan eten we vlees

Hier ben ik
zeiden we, God eerst
en toen ik
tot mijn zoon
Ik bracht het offer
ik stelde de daad
bij mijn woord
Hier ben ik

Geen engel te bekennen

 Gedicht 817
 Amsterdam, 2016-10-28
 Hier ben ik: "Hin(n)eni" in Genesis 22
22:1 God tot Abraham
22:7 Abraham tot Isaak
22:11 Abraham tot de engel

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Adam leerde hem

doden, maar een mens doodslaan --


is geen vrede meer.


Adam had taught himAdam lehrte ihn
to kill, but killing a man --zu tƶten, aber ein Mord --
is no longer peace.ist kein Frieden mehr.

 Gedicht S0401
 Amsterdam, 2016-10-05
 Vrijspraak voor Kain - de moeder (Hester Knibbe) - 2014
 Gedicht uit de bundel "ArchaĆÆsch de dieren"
 Eerbetuiging: Knibbe, Hester 
 Bundel: Mag Macht 


Zywa Maar wat weten ze ervan?

Vierhonderd sikkels zilver
hebben ze genoteerd
ons graf was kostbaar
al voor we er in lagen

omdat wij belangrijk zijn
in de verhalen van onze volken
maar wat weten ze ervan?

Ze verzwijgen mijn dochters
noemen mijn zonen bij de naam
van de landen om ons heen

alles onder de hemel
geven ze een plaats
alsof ze God zijn

maar ook hun botten worden broos
stof zoals wij in deze spelonk
mijn vrouwen en kinderen

behalve de eerste, mijn liefste
zijn as verwaaide
daar op die berg

 Gedicht 780
 Amsterdam, 2016-08-30
 Abraham's nakomelingen
 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Rode hartlijn

Voorspoed met gehoorzaamheid:
is dat het plan voor de mens?
Een familie die de vader volgt
zoals de vaders hun vader?

Of is het een verbond
van onbesneden liefde?
EĆ©n hart, levend
vlees en bloed?

EĆ©n hart, Ć©Ć©n bloed
van man en vrouw
dat een rode lijn trekt
om niet te overschrijden

Samenkomen
in Ć©Ć©n hart!
Het leven vieren
in Ć©Ć©n lied!

 Gedicht 782
 Amsterdam, 2016-08-30
 EĆ©n liefde (Bob Marley) - 1977
 Jeremia 9:25-26, EzechiĆ«l 11:19-20, Hosea 6:6
Lied "One love"

 Eerbetuiging: Marley, Bob 
 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Dood bloedt mijn hart nog

Dood bloedt mijn hart nog
daar in de brandende zon
het mes, het blinkende mes

in mijn hand en toen
de glans van zijn bloed
wat heb ik in godsnaam gedaan

daar op die berg

verkocht ik mijn ziel aan de duivel
voor voorspoed, mijn volken talrijk
als de sterren, maar niet gezegend

door mijn schuld, door mijn grote schuld
stierf mijn vrouw van verdriet
ik begroef haar in een spelonk

vlakbij onze tenten en de stad
die vernoemd is naar het verbond
mijn verstandsverbijstering

vergeef me God
vergeef me Sara
vergeef me mijn zoon

 Gedicht 777
 Amsterdam, 2016-08-29
 Abraham bij Hebron ("Verbond") na het offer op de berg Moriyya
 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa De engel op de berg

Het was een spannend geheim
de mensen zinspeelden erop
vooral buiten de familie

maar ook gasten durfden het
met alle respect te noemen
ja, als dat toen niet gebeurd was
daar op die berg...


Maar ik kon het niet aan mijn kinderen vertellen
ik wilde een goede vader zijn en zeggen
dat hun opa spijt kreeg van zijn plan
en zijn zoon weer losmaakte

omdat omdat
er een engel verscheen
een engel van God

maar ik vond dat te ingewikkeld
dus de tweede keer liet ik de spijt weg
alleen de engel bleef over

 Gedicht 778
 Amsterdam, 2016-08-29
 Jakob's verhaal over zijn halfbroer Isaak
 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Daar op die berg

De daad was te gruwelijk
geen vader die zoiets doet
geen god die zoiets vraagt

en als hij het al vraagt
laat hij het niet toe
als hij de ware god is

De jongen moest blijven leven
lang en gelukkig, de oudste
aartsvader van allemaal

Naast zijn halfbroer Ismaƫl
kreeg hij een plaats
tussen de grote namen

van zijn vader en de tweeling
Esau en Jakob, de jongste halfbroers
die konden doorgaan voor zijn zonen

Verder weten we niets
van hem, zijn korte leven
hij was nog een kind

daar op die berg

 Gedicht 779
 Amsterdam, 2016-08-29
 Isaak
 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Na de val

Als een heilige wind
gedachten waaien
naar zoekers en gelovigen
naar harten die zijn geraakt

na de val
van hun oude overtuigingen
en die niet zullen wankelen onder de angst-
spuug van omstanders die hen wegjagen

Na de val
niet meer weten wat
de waarheid is
van al mijn boekenwijsheid

Na de val
blind vooruit vluchten
en nog meer heilig vuur
ontsteken

om wat verschroeid
door mijn hete adem
de wereld in geblazen is
door een heilige wind

nieuw te laten ontkiemen

 Gedicht 688
 Amsterdam, 2016-06-17
 Paulus ervaart in een epileptische aanval Gods nabijheid, Handelingen 9:3-4
 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



Zywa Het Beloofde Land

Niet in een getto, woestenij of krottenstad
geboren zijn is een feit, geen gunst:

niemand hoeft mij te vermanen
omdat ik niet zelf de akker ontgon
de wegen niet plaveide en fruit eet
van bomen die ik niet heb geplant

Wel in een getto woestenij of krottenstad
geboren zijn is een feit, geen schuld:

niemand hoeft mij te vermanen
omdat ik hierheen ben gekomen
over wegen die ik niet plaveide
om op andermans akker te werken

en mee te eten van de vruchten
van bomen die ik niet heb geplant

 Gedicht 682
 Amsterdam, 2016-06-11
 Jozua 24:13
 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Homo desens

Rebel of belofte?
Onze oudste zoon mislukte
we moeten hem wel verzwijgen

Opnieuw een harde les
de bazen van de soldaten
zijn onze bazen

We zullen moeten toegeven
niet langer geloven
dat het ooit goed komt

dat er ooit een Huis zal staan
onverwoestbaar, met op de hoek
een afgekeurde steen

Dat huis zullen we niet bouwen
maar misschien worden we rijk
genoeg om de wapens te kopen

waarmee we het land kunnen veroveren
even nietsontziend als de stammen
onder leiding van Jozua

 Gedicht 644
 Amsterdam, 2016-05-01
 Desens = falend, missend
Jezus Christus (Psalm 118:22, Marcus 12:10) als Joodse kroonpretendent
Jehoshua / Jozua / Jezus = JHWH is redding

 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



Zywa Geitenhart

In zijn hart woonde een wilde
geit die droomde van het paradijs
dus besloot hij erheen te gaan
en het was groter dan gedacht

Hij keek wekenlang uit
naar de allermooiste plek
om te gaan wonen, tot hij op een dag
de grens naderde, een muur

van bergen, en hun gewicht vulde
zijn benen, hij kon niet verder
en bleef waar hij was
zonder antwoord

wanneer zijn zoon vroeg of dit
het was, het beste, en zij
van alle mensen de gelukkigste
hier in het paradijs

 Gedicht 576
 Amsterdam, 2016-03-08
 Genesis 11:31
Terach en Abram in 1970 vC
Terach = wilde geit, zwerver

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa De karavanen vertellen

Dit jaar vertellen de karavanen
   dat de Grote Koningin met grote eer
   begraven is, ach mama
   zonder mij

Dit jaar vertellen de karavanen
   dat de Zonnekoning ziek is
   zijn vrouw ook, en men fluistert

   dat de goden hen straffen
   dat zij maar mensen zijn
   dat iedereen weet wat er komt

   van inteelt, o broertje
   o mijn lieve zus, wat hard
   is jullie lot, de Zon staat te hoog

   te ver van onze familie, ook hier
   in het tussenland waar ik ben
   blijven steken met de repatrianten

Dit jaar vertellen de karavanen
   dat de Zon is verbannen
   uit de naam van de koning

   dat hij bleek en koortsig is, met een klomp-
   voet en de ruggengraat van een slang
   die zich vooruit duwt met een stok

   Mijn neefje Ā– ik ken je niet, men zegt
   dat je even mooi bent als Nefertiti was Ā–
   ik bid de hemel zich over jou te ontfermen

Dit jaar vertellen de karavanen
   dat de koningin-weduwe alleen nog
   haar grootvader heeft om mee te trouwen

   De koning van het noorden geeft geen antwoord
   op haar brief, haar verzoek om een man naast haar
   op de troon die niet te redden is

 Gedicht 543
 Amsterdam, 2015-12-31
 1338 vC Koningin Tieje overlijdt; zij is de moeder van Mozes (Tuth-mosis)
1334 vC Zonnekoning Echn-Aton, de broer van Mozes, overlijdt
1330 vC Farao Tuth-ankh-Aton, de neef van Mozes, verandert zijn naam in Tuth-ankh-Amon; Nefertiti is hun halfzus
1323 vC Ankh-es-en-Amon, de vrouw van Tuth-ankh-Amon en de kleindochter van zus en broer Tieje en Eje, schrijft aan koning Sjoepieloelioema (ĀŠuppiluliuma I) van Hatti: "Mijn man is gestorven en ik heb geen zoons. Van u wordt gezegd dat u veel zonen hebt. U zou mij een van uw zoons kunnen schenken als echtgenoot. Ik zou niet met een van mijn onderdanen willen trouwen."

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Als ze een god van donder en vuur willen, dan krijgen ze die

We vertrokken op het goede moment
de toekomst lag open
verwanten ontvingen ons graag

Ze deelden de buit
en iedereen wist zeker wie
hen heeft geleid: de Vernietiger
uit hun schrijnende verleden

Dus ga ik de berg op
en ik blijf lang weg
om iets tastbaars te maken
als geschenk van hun god

Ik vertel hen
dat Hij Zich aan mij heeft laten zien
als een licht, feller dan de zon
verblindend voor wie zou kijken

het Allerhoogste
waarvan ik de hogepriester ben
met een halve naam in dienst
van de halve gelovigen die ik leid

want beter te verdragen
dan een open wond
is een halve waarheid

 Gedicht 542
 Amsterdam, 2015-12-30
 Onder leiding van Mozes (Thut-mosis) trekken de remigranten door Hidjaz en Edom
God toont zich op de Horeb, in Tabuk, de noordelijke streek van Hidjaz, in een brandende doornstruik (Exodus 3:2), en op de SinaĆÆ in lichtflitsen (Exodus 19:16, 20:18) en een laaiend vuur (Exodus 19:18, 24:17)
El Sjaddai = God de Vernietiger

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa En de duisternis heeft het niet begrepen

Dag zusje, jij bent de mooiste
Niemand zal ooit mooier zijn
Je houdt je groot
Je laat ons de tranen

Dag broer, ik ben geen hogepriester meer
sinds vader de goden afschafte
en nu hij vermoord is
rust de hemel

helemaal op jou, zoals hij het wilde
word jij de koning van de Rivier
Jij laat de Zon stralen, zoals ik
hem zal laten stralen aan de kust

waarheen ik het volk van grootvader
terug zal brengen, dag lieve mama
Jij zult de familie leiden
Jij bent sterk, jij bent de wijste

van ons allemaal, wij kinderen
van het Licht dat over heel de aarde
schijnt, en de duisternis
heeft het niet begrepen

 Gedicht 541
 Amsterdam, 2015-12-29
 Kroonprins Djhoet-mosis / Thut-mosis = zoon van Thoth, afgekort: Mozes, is de broer van Echn-Aton en de halfbroer van Nefertiti; hij was hogepriester in de tempel van Ptah bij Memphis in de Nijldelta, maar zijn vader, farao Amen-hotep III stelde Aton (de zon, het abstracte goddelijke) in de plaats van de traditionele goden zoals Amon en Ptah
In 1351 vC is Amen-hotep III vermoord door priesters van Amon, maar Echn-Aton zette de nieuwe cultus door

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Het licht schijnt in de duisternis

Expats, gastarbeiders, mensen
die geen kant op kunnen en blijven dromen
van een vrij leven als herders en veeheren
in een eigen land van grazige weiden
melk en honing (de oude belofte)

De jonge mannen verlangen
naar de mooie meisjes
van het noorden
terwijl zij hier het werk doen
in de delta, waar ze zich alleen thuis voelen

in de verhalen
van de oude god die de wereld schiep
met gedachten uit zijn hart, levende
woorden uit zijn mond, de Pottenbakker
die de mens boetseerde

verhalen
die hun ziel kneden, wat licht geven
wanneer het donker is in hun hart
vol oude as, waarin nog gloeit
het vuur van de Vernietiger

 Gedicht 540
 Amsterdam, 2015-12-28
 Kroonprins Djhoet-mosis / Thut-mosis = zoon van Thoth, afgekort: Mozes, hogepriester in de tempel van Ptah bij Memphis in de Nijldelta
Ptah = Maker (van de wereld)
Ā• El Sjaddai = God de Vernietiger

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Slangenbezweerder

Tempelambtenaren hebben het land
groot gemaakt, maar nu laten ze het
vallen, in eigen stukken; mijn vrienden
zijn veel te dure vrienden

Uit voorzichtigheid gaf vader me
na mijn zoogjaren weg
aan Egypte, de tempel in de delta

en toen de dynastie verloren leek
omdat de Ethiopiƫrs oprukten
dachten de priesters slim te zijn
door me te benoemen tot legeraanvoerder

Maar ik nam de heilige vogels
mee in manden, in de woestijn
beten ze de adders voor onze voeten dood

We verrasten de vijand in zijn slaap
troffen hem in zijn naakte flanken
en hebben gewonnen; de tempel-
cobra's richten zich weer op

 Gedicht 539
 Amsterdam, 2015-12-27
 Ā• Kroonprins Djhoet-mosis / Thut-mosis = zoon van Thoth, afgekort: Mozes, hogepriester in de tempel van Ptah bij Memphis in de Nijldelta

Egypte = Huis van de Schepper
hwt k3 pth = huis van de kaa (ziel) van Ptah (de Maker)
hwt k3 pth >> hi-ku-ptah >> ai-gu-ptos >> Egypte

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Proost (Tot Uw Voordeel)

Proost op
het paradijs
mijn vader
zijn droom

Proost op
de heuvels
en het asiel
tijdens de hongersnood

Proost op
mijn mooie vrouw
onze kinderen en
de verre toekomst

Jullie zegeningen
zijn de mijne
tot in eeuwigheid
amen

 Gedicht 525
 Amsterdam, 2015-12-02
 Abraham (Genesis 12:1-2,6-7,10,14-16, 13:14-17, 15:1-5,12-21, 17:1-27, 20:11-12)
 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Vrede en Verstand

Waren de regen en de vloed
een straf voor Eva en ons
vrijpostige verstand
dat niet altijd het goede doet?

Of gebruiken we dat verstand
juist te weinig, zoals toen
mijn man onze zoon ontzag
en boos werd op de baby?

Wat bezielde hem? Hij is oud
en maakt zich zorgen om de wereld
sinds de ramp waarbij wij alle acht
gespaard gebleven zijn

Laten we zijn woorden maar vergeten
gewoon een goed leven leiden
en een stad van vrede stichten
als centrum van heel de wereld

 Gedicht 523
 Amsterdam, 2015-11-30
 Emzara, Noach, Cham en KanaƤn
Genesis 10:6
Jeruzalem, stad van vrede in het land van KanaƤn

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Vader Van Velen

O zoete belofte! Ik ben kinderloos
maar toch voor eeuwig gezegend
en bedreigd met uitroeiing
van mijn nakomelingen
als ze ongehoorzaam worden
en hun voorhuid behouden

In de zwartste nachten
van mijn twijfels ga ik liggen
op een warme steen onder de sterren
om te zien hoe ontelbaar veel
mensen er geboren zullen worden

Ik droom van Ć©Ć©n groot volk
al is mijn zoon een wilde ezel
die tegen allen vecht
en allen vechten tegen hem

 Gedicht 524
 Amsterdam, 2015-11-30
 Abram = Edele vader
Abraham = Vader van velen (Genesis 15:5 en 17:5)
Ismaƫl is zijn oudste zoon, een wilde man (Gen. 16:12)

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa De Bevrijder

De winter is voorbij, de mannen willen actie
als rammen zonder ooien en zonder herder
Bij het vismeer beloof ik hun koning te zijn

Het kost een vermogen, dagelijks
voeren karren brood en vis aan
de veldtocht begint, we trekken op
door de buitengewesten

Op de Zalvingsberg bij de hoofdstad
kamperen we tussen de olijfbomen
De heilige giet een gouden kroon olie
over mijn hoofd, het is mijn mooiste verjaardag

Ik spreek de mannen toe: Het is nabij!
En mijn vijanden, die mij niet willen
breng hen hier en slacht hen voor mijn ogen!

 Gedicht 490
 Amsterdam, 2015-10-14
 Marcus 3-14 en Lucas 19:27-28
Jezus = "JHWH is redding"

 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



Zywa Rots van Bereidheid

Alleen nu, 's nachts, kan ik knielen
op de Rots van Bereidheid
in witte kleren, de verkeerde kleren

open en bloot onder de sterren
geen wierook en geen gordijnen
Het is de heilige dag, waar bent U?

En waar was U toen? Gehuld in een stilte
tijdens de storm, achter de hemelse legers
die niet gekomen zijn?

Waar bleef de stralende wolk
om Uw koning te omkransen?
Keken Henoch en Elia toe?

Ik beklaag me aan de muur
als een kind dat vergeefs vraagt
om eten of een aalmoes, vergeef mij

Uw barmhartigheid neemt allen op
die hun naakte leven gaven, maar
U antwoordt niet, U let niet op mij

En toch: Help mij, help ons, doe ons recht
laat ons weer Uw mooiste sieraad zijn
laat Uw licht van mijn gezicht stralen

 Gedicht 489
 Amsterdam, 2015-10-13
 Jaar 71: Hogepriester Jakob, de zoon van Kleofas, bidt op Jom Kippoer op de "Rots" ("Kefas" = "Petrus"), dat is de top van de berg Moriah in Jeruzalem, die in het westen een grote muur heeft die later in gebruik kwam als de Klaagmuur
 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



Zywa Betover

Betovergrootoma, waarom
gingen jullie weg uit het waterland?
Was er te weinig plaats voor jullie

vee tussen de volle akkers?
Wat waren jouw dromen? Dun
zijn de mijne, als doorschijnend dons

Mijn bed is hard, ik sjouw
water en brandhout
en de mannen moeten zo nodig

op strooptocht, er kookt onrust
in het bloed van mijn zonen
Als ze maar heelhuids thuiskomen

met een gram goud voor het gevaar
van de belofte van het land
waaruit honger jullie verdreef

De glans van hun zwaarden
geronnen, dikke muren bedwongen
steden en koningen, wie weet

dat het struiken waren, grotten
en hutten, dorpshoofden, de buit
wat vee en een paar meisjes

Geen land van koeien en tulpen
waar het gras altijd groen is en zoet
de honing van de jonge jaren

toen je woonde in het paradijs

 Gedicht 478
 Amsterdam, 2015-10-04
 Denkend aan Sarai, die van Ur aan de Eufraat, via het noordelijke Tweestromenland, naar Gosen aan de Nijl ging, de drie paradijselijke streken voor nomaden
Trektocht door Edom, onder leiding van Jozua

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Met verhalen maken we een land

Met verhalen maken we een land
van losse dorpen, ballen we de jaren
samen in een godsbewijs van macht:

het oversteken van de grensrivier
de toegangsstad met trompetgeschal
voorgoed verwoest, het land schoon-
gewassen van hoog tot laag
in Ć©Ć©n veeg, als een eetbord

Met verhalen praat ik achteraf
mijzelf en het verleden goed
toekomstplannen inbegrepen

Dagelijks binden woorden ons
bijeen tot een natiestaat
Als we zwijgen, zou dat het einde zijn
ook als we zouden wagen
om de waarheid te vertellen

van de mensen die hier eerder woonden

 Gedicht 476
 Amsterdam, 2015-10-02
 Intocht in Palestina onder leiding van Jozua ("Redding")
Numeri 6,21,24,31, Deuteronomium 34, Jozua 10-11, 2 Koningen 21:13
Israƫl sinds 1947

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Het Huis

Ik snuif de oude geur op, de heiligheid
van wierook en gordijnen, geheimzinnig
zacht kaarslicht en daarachter de belofte

van kracht, wonderen en geluk

Steen voor steen, doek voor doek
hebben we het Huis hersteld
acht dagen lang brandde de olie

van kracht, wonderen en geluk

Hiervoor hebben we gestreden
zijn we jarenlang verslagen
wonnen we met zeven armen

van kracht, wonderen en geluk

 Gedicht 475
 Amsterdam, 2015-10-01
 MakkabeeĆ«n (Jeruzalem in 164 vC)
1 Makk. 6:51-52, 4:36
Chanoeka (Inwijding van de tempel)

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa De woorden (Doe het)

Onthoud alleen het goede, herhaal het
dag op dag, levenslang
Maak steeds een nieuw begin, doe het
grondig, vergeet oude gedachten
ga ze uit de weg om jezelf te redden

Dood ze als het niet anders kan
Je zonen, je broers en je buren
sla hen dood en laat hen liggen
voor gieren en hyena's
Het moet zo

Niet uit wreedheid, niet uit bloeddorst
maar omdat wat zij geloven niet bestaat
dus hun leven doet er niet toe
Jouw dolk veroordeelt hen niet
maar het voltrekt de Woorden

Lees ze, lees ze voor
Zaai vrees en gehoorzaamheid
Eeuwige straf
verwachten
is wijsheid! inzicht!

 Gedicht 474
 Amsterdam, 2015-09-30
 Mozes brengt de Tien Woorden (AsĆØrĆØt hadibrot) vanaf de Horeb, waarna het volk door Tabuk trekt; Levieten vermoorden daar de ongelovigen van het volk (Exodus 32:25-28)
Syriƫ (ar-Raqqa in 2014)

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Langs de weg

Langs de weg staat een engel
met wilde haren en een mond vol
verbazing, een engel van steen:

mama, je bent achtergebleven
je hebt teveel gezien
van de koolzwarte hemel

's Nachts trilde de grond, de deur
rammelde van boze buren. Ga weg!
riep papa. Wat willen jullie?

Mijn dochters? Zal ik ze sturen?
Ze zijn nog maagd.
Hij riep ons
maar vlug vlug verlieten we de stad

die toen gestenigd werd
We hebben geen vriendinnen meer
Volgend jaar zouden we gaan trouwen

 Gedicht 473
 Amsterdam, 2015-09-29
 Lot (in Sodom bij de Jordaan) Genesis 19:4-8 en Richters 19:22-29
 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Zandloper

Om het vee te laten grazen trek ik
van oase naar oase, zeulend

met een enorme zandloper
een toren op wielen, en ik tel

korrel na korrel
tot de tijd op zal zijn, ik tel

mijn moedeloosheid af:
wat zal ik dan hebben bereikt

als oude man? Alleen dat ik zelf
in de woestijn een zandloper ben

met korrels geluk: familie
enkele vrienden en de schoonheid

van de sterrenhemel, een beker
helder water, een veilige nacht

en soms het godsgeschenk
van een kwartel of wat honing

 Gedicht 429
 Vaison-la-Romaine, 2015-04-20
 Uittocht (40 jaren in de woestijn)
Exodus en Numeri

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Meesterillusionist

Wonderen zijn een wonderlijk geloof
in een hogere macht, door de leiders
gevoed voor de bestwil van het volk

Er zijn hier nog ooggetuigen
onbekend met de waarheid
van andere getuigen

eerlijke mensen die ook
de ramp hebben overleefd
van de vulkaanuitbarsting

die Knossos bedolf en de vloot
aan stukken sloeg, maar
hun stem reikt niet ver

buiten de havensteden
niet tot in het land
waar herders dwalen

en boeren knielen
offerend aan de goden
van hun grootouders, gelovend

in eigen grote verhalen, slimme
combinaties van oude gebeurtenissen
en dierbare herinneringen

halve waarheden, geheeld
door wat weg te laten, wat toe
te dichten en de aandacht af te leiden

Dat is de traditie, geheiligd
door de meesterillusionist
die de leiders gezamenlijk zijn

 Gedicht 426
 Vaison-la-Romaine, 2015-04-19
 Moses, AƤron, Jozua
Uitbarsting van de Thera op Santorini, ca. 1600 vC

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Vrijgevochten

In magere jaren verlangen
wij knechten op het land
naar een gunstig teken

om terug te keren
naar een vrij bestaan
en het is gekomen

Donder en duisternis
De hoge heren honen
Dat komt er dus van!

Ze laten ons gaan
zonder vee, wij lachen
hen vierkant uit en blijven

zogenaamd
We pakken stiekem in
gaan 's nachts de dorpen door

vermoorden in elk huis een kind
en wijzen met de bloedmessen
goud en zilver aan

als ons loon van jaren
Na een snelle maaltijd vertrekken we
een lange karavaan van wagens en vee

We redden het tot de Rietzee
voor het leger komt en
het echte stenen gaat hagelen

Twijfelaars beginnen te jammeren

 Gedicht 421
 Vaison-la-Romaine, 2015-04-18
 Uittocht onder leiding van Mozes (1440 vC)
 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Oeloe oeloe

Een bevrijding moet je doen
en je moet geluk hebben, zoals wij
wegtrekkend onder het teken
de rookpluim, een vuurkolom in de nacht
hopeloos klem raakten

tussen het leger en de scheidingszee
we werden bang, wilden niet sterven
en liepen door, het water stond laag
het viel bijna droog Ā– vooruit, verder
naar de overkant

Bij dageraad kwamen de strijdwagens
achter ons aan, de steile oever af
met ruiters en lansiers, opgetogen
ons te hebben ingehaald en belust
te moorden en te verkrachten

maar tot onze verbazing verraste
het water hen, een vloedgolf, snel
en hoger dan ooit, verzwolg hen
Mirjam nam de trommel
de vrouwen dansten en zongen

Oeloe oeloe oeloe oeloe
we leven! we leven!
we zijn ontsnapt!
na al die jaren
hebben we het gedaan!


Jozefs botten rammelden van blijdschap

 Gedicht 422
 Vaison-la-Romaine, 2015-04-18
 Uittocht
Genesis 50:28, Exodus 13:19,21, 14:11, 15:20

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Geluk is een vogel

Hij leefde in voorspoed
en wilde een contract sluiten
met zijn god om dat zo te houden

want hij offerde zonder zekerheid
wat hij terug zou krijgen, terwijl
hij wist dat geluk een vogel is

die zelf kiest waar ze rust
en wie ze voedt als haar jong
hij was bang

dat ze weg zou vliegen
en besloot tot een extra offer
van heel zijn huishouden

alle mannen en jongens moesten
zich schikken naar zijn wil en
de regenboog bezegelde het

 Gedicht 397
 Vaison-la-Romaine, 2015-04-08
 Abraham
Genesis 17:1-2,10-11

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Kleiner ik

Het smalle pad is beter
leer ik van de volwassenen
die klagend gemakkelijk
de brede wegen gaan

Zo eenvoudig is het niet, dat
zul je nog wel merken, zuchten
ze, dit is de echte wereld
niet de ware, dat weten wij

maar al te goed. Bedriegers
denk ik, daar doe ik niet aan mee
lopen jullie maar zonder mij
de oude tredmolens rond

met doemaars moetmaars laatmaars
de vijanden, die bondgenoten zijn
in de slappe stappen ondeugd
waar geen politie aan gewaagd wordt

want naĆÆef moet je niet zijn
Heel de wereld doet mee
Zo zijn wij kleine ikken
gekomen waar we zijn en

we hebben een lief die wil
wonen in een gewoon huis
met gewone kinderen. Verrader
denk ik, iets ergers bestaat er niet

 Gedicht 394
 Vaison-la-Romaine, 2015-04-07
 MatteĆ¼s 7:13-14
 Bundel: Geheim& Geloofd 


Zywa Hoofdzaken

Het is een serieuze zaak
mannen aan de rivier
bespreken en proeven de revolutie

De cavalerie komt
de heilige arresteren
en sluit hem ver weg op

Het is feest in dat fort
De koning is jarig
Een meisje danst

Ze warmt de mannen op
met haar blote buik
en moet een wens doen

Ze weet zich geen raad, zoekt
bescherming bij haar moeder
die het hoofd van de heilige vraagt

Los van zijn lijf wordt het
's nachts overgedragen
aan zijn volgelingen die zingen

van revolutie en rechtop staan
zonder de voet van de koning
in hun rug

 Gedicht 393
 Vaison-la-Romaine, 2015-04-06
 Johannes de Doper (Perea, Palestina, in het jaar 29)
Marcus 6:17-24

 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



Zywa Bloedkoffertjes

De grote boot, zijn buik vol kleur-
lichamen, uitgevaren naar de wolken
beweegt niet meer
om de hoge berg
die omlaag begint te groeien

Als een zaaddoos springt hij open
bevrucht de hellingen met bloed
uit de oude wereld, met codes
van het geheim van het leven
vers geschreven

die op reis gaan over de aarde
als kleine arken, zwemarken
kruip-, loop- en vliegarken
bloedkoffertjes
vol voorgeschiedenis

van de wereld
de echte wereld
niet de ware
die de mensen
zouden scheppen

 Gedicht 390
 Amsterdam, 2015-04-04
 Ark van Noach
Genesis 8:4-5
Kleurlichamen: chromosomen

 Bundel: Uit Heilige Boeken
Mijn Thuis 



Zywa Heilig heilig heilig

Er is haast geen doorkomen aan
Hij kan nauwelijks nog zien
weet niet eens dat hij loopt

Onder de zware koningskleren
ligt zijn rug open, erger nog
dan zijn gezicht met de wond

waar een oor af geslagen is
Een levende dode, voor eeuwig
heilig om zijn Streven

Er dringen mannen naar voren, ze vallen
met veel kabaal het peloton aan. Kansloos
Alleen een paar soldaten vermoord

Bij de Schedelkuil kijken de vrouwen
naar het vastsjorren van de koning
zijn kapotte neus tegen het hout

de diepe kerven in zijn rug
vol in het zicht: een mens
kun je hem niet meer noemen

De soldaten vervloeken hem en
de andere twee om de slachtpartij
Ze dobbelen om zijn goud-

bestikte kleed en zijn hemd
ook al is dat stijf geronnen rood
Zijn mantel scheuren ze in stukken

voor de winnaars van het lot
Hij stikt al gauw
Zijn vader haalt hem op

 Gedicht 388
 Vaison-la-Romaine, 2015-04-03
 Jezus (Jeruzalem in het jaar 30), Ecce homo (zie de mens)
Jesaja 6:3, Lucas 23:27, Marcus 14:47, 15:19,27,40,42, Psalm 22:19

 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



Zywa Vossen

Geen gloeiende storm uit de woestijn
geen ziedende toorn uit de hemel
geen dageraad in het oosten

alleen het machtige leger
dat ons als opstandelingen doodslaat
en in de kuil gooit bij de botten

van misdadigers en verliezers
Heeft er iemand gebid en gesmeekt
om een paar rechtvaardigen te sparen?

Blijft om die enkelen de stad gespaard?
Wij die ontkomen zijn, schuilen huilend
in ons recht waar we de doden eren

wier vertrouwen is beschaamd. Waarom?
Ik kan niet slapen, ik adem vragen
maar hoor geen antwoorden

Ik luister, luister ook naar mij
wees genadig en antwoord mij
zoek mij zoals ik U zoek, blijf

niet verborgen, wijs mij niet af
help mij, verwerp me niet
verlaat mij niet, wees mij nabij

 Gedicht 389
 Vaison-la-Romaine, 2015-04-03
 Simon 'Petrus' (Jeruzalem in het jaar 30)
Lucas 9:58, Klaagliederen 5:17-18, Jeremia 4:11-13,26, Genesis 18:32, Job 34:5, Psalm 22:2, 27:7-9

 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



Zywa Oordeel

Vechten is kermen en zwaarden
losrukken van de lijken, natte
sandalen, rode voeten gewassen
in bloed, en dat het uren duurt

om 's nachts plein en paleis
schoon te spoelen en dan toch
nog de stad uitgejaagd worden

Vechten is kerende kansen
niet opgeven, maar een list
verzinnen, een houten paard
een MĆ¼nchhausen of tunnel

met honderden door de schacht
naar de waterburcht binnentrekken
in de gesloten koningsstad

Vechten is steeds opnieuw
aanvallen, schreeuwen, houwen
en klauwen als leeuwen
over groeiende bergen

doden, want het is nabij
ook al trekken we ons terug
het is nabij zolang we leven

 Gedicht 385
 Vaison-la-Romaine, 2015-04-02
 Judas (Jeruzalem in het jaar 30)
2 Samuƫl 5:7-8, Lucas 13:1,4, Marcus 1:15, 14:41-42, Psalm 58:11, 68:23-24

 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



Zywa Oordeel

Hoe staan de sterren
daar in de nachthemel boven
de stadsmuur en het geschreeuw

van de strijders op het plein?
Hier is het rustig, we vallen in slaap
maar mijn lief hoort de dolkmannen

komen en roept ons wakker: Nabij!
de overgave van de stad is nabij!
De Leeuw omhelst hem innig

voor de ruiters hem omsingelen
verminken en meenemen
De strijders vluchten, vechten

zich dood in de engte bij de bron
Het was nabij, het is voorbij
Ik heb geen thuis meer

alleen schuilplaatsen in de nacht

Mijn lief, wat zullen ze je aandoen
waar ben je, waar is het oordeel
dat jou bevrijdt?

 Gedicht 386
 Vaison-la-Romaine, 2015-04-02
 Maria Magdalena (Jeruzalem in het jaar 30)
Lucas 22:38, Marcus 3:19, 14:32,41-47, MattheĆ¼s 27:8

 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



Zywa De nacht is voorbij

Net op tijd, de orde is hersteld
al heeft het me veel soldaten gekost
Wat een nacht, de mannen zijn uitgeput
Ze hopen en verlangen dat het voorbij is
maar de dag breekt aan, nu

de koning en zijn aanvoerders nog
terechtstellen, tentoonstellen
Hij ziet er niet uit
in zijn dure kleren
met een schuin verband

als koningskroon om zijn hoofd
strompelend door de smalle straten
Vandaag juich Ć­k, om het jammeren
van de vrouwen en bejaarden
de ontzetting op ieders gezicht:

Wat hebben ze gedaan? Is hij het echt?

 Gedicht 387
 Vaison-la-Romaine, 2015-04-02
 Pontius Pilatus (Jeruzalem in het jaar 30)
Lucas 23:27, Marcus 14:47,66,70, 15:20, Johannes 18:10

 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



Zywa Waar zijn de vogels

Het is zo stil buiten, nooit meer
zal hij in de loggia staan, nooit meer
zal hij me aankijken, nooit meer

nooit meer raakt hij mij aan

Ik kon niet slapen, keerde terug
bij het eerste licht om hem te wassen
en te balsemen, zijn geest was geweken

hij was niet meer waar hij lag
en ik knielde, omarmde zijn lichaam
en huilde de koude doeken nat

Zijn armen waren sterk als pilaren
met blote handen
kon hij een leeuw aan stukken scheuren

alle vrouwen hielden van hem, ze hadden
geen rust, liepen de straten en pleinen af
altijd kwamen ze langs zijn huis

Woelend droomden ze
van zijn zwarte haren
ze grepen hem vast en lieten niet los

ze wilden in zijn schaduw liggen, zijn hoofd
tussen hun borsten leggen, uit zijn hand
honing eten en hem voorstellen aan hun moeder

maar hij koos mij, heel de nacht
vrijden we in de open lucht
heerlijk geurden de liefdesappelen

De winter en de regen waren voorbij
struiken en bomen kwamen in bloei
en in heel het land zongen vogels

 Gedicht 383
 Amsterdam, 2015-03-20
 Maria Magdalena (Jeruzalem in het jaar 30)
Marcus 16:1,6, Richters 14:5 en 16:29, Hooglied

 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



Zywa Dwaasheid

Het is een opdracht van hogerhand
anders zou ik de moeite niet nemen
want het leven is kort
en ik wil er van genieten

zonder angst, wanhoop en wensen
dus moet ik, mag en kan ik
geloven in een happy end

En: er zijn een paar getuigen
die weten wat ze hebben gezien
wat wij als een feitelijke waarheid
onder elkaar herhalen

Het maakt onze zorgen onbelangrijk
en relativeert onze daden, per saldo
is God onbegrijpelijk

 Gedicht 378
 Amsterdam, 2015-03-13
 Dwaasheid: 1 KorinthiĆ«rs 1:18
Opdracht: Handelingen 26:17-18
Genieten: 1 Korinthiƫrs 15:32
Getuigen: 1 Korinthiƫrs 15:5-8

 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



Zywa Volmachten en soldaten

Vaak was het hun blije vroomheid
soms de brutale blik in hun ogen
of hun overdreven voorzichtigheid
Ik wist hen te vinden

alsof ik ze kon ruiken
de belijders, pruttelend
bij de ketel in hun huisjes
Ik vulde de kerkers met hen

Ze willen de feiten niet
accepteren en liever fantaseren
over goddelijk ingrijpen
Ze zijn bijgelovig en opstandig

Ik ken de wetten beter dan zij
en ik handelde als vrij man
zonder last of ruggespraak
Met volmachten en soldaten

Tot ik duidelijk hoorde: Stop.
Ik ben het. Ga niet verder.
Luister. En doe wat ik zeg.

Stuur liever een ander

antwoordde ik
Ik zag niet meer
wat ik moest, wat moest ik
in godsnaam doen?

 Gedicht 377
 Amsterdam, 2015-03-10
 Saulus / Paulus (bekering in het jaar 38)
 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 



Zywa Stro voor iedereen

Nu ik er terugkom, zie ik het pas
als een paradijs, dit groene land
de bloemen, het gouden graan
al de rijkdom die ik normaal vond

Nu overweldigt het bekende
mijn nieuwe ogen, vervult het me
met een weemoed al voor
ik aan weggaan denk

Of zal ik blijven voor de rest
van mijn leven, best wetend
dat het zielshart werken is
om samen te slapen

wolfmensen en schaapmensen
koe-, beer- en slangmensen
Het is hartwerken in het paradijs
voor genoeg stro voor iedereen

 Gedicht 299
 Amsterdam, 2014-07-18
 Jesaja 11:1-8
 Bundel: Geheim& Geloofd 


Zywa Honig

Ik loop langs jouw huis
ik zoek je in mijn bed, ik droom
van jouw ogen, je mooie haren

Ik grijp je en laat niet los
ik breng je naar mijn moeder, ik verlang
naar jouw handen, jouw sterke armen

Jij neemt me mee naar jouw kamer
je legt jouw hoofd tegen mijn borsten, jij voelt
de duiven in mijn adem

De winter is voorbij, de regen is over
struiken en bomen komen in bloei, ze jubelen
en zingen met de vogels

Jij neemt mijn sluier weg
je kust mijn lippen, je likt
de honing van mijn mond

Jij ziet mij mooier dan de dageraad
en de maan, met heel mijn hart
voed ik jouw verlangen

 Gedicht 206
 Amsterdam, 2013-11-29
 Lied der liederen (Hooglied)
 Bundel: Ogen lippen borst en buik 


Zywa Voorzichtig voor de stekels

Snel loopt hij de trap af
naar de rozenstruik in de knop
bij de poort van de kazerne

Hij snijdt een bed van scheuten
om zijn sandalen en vlecht
- voorzichtig voor de stekels -
van twijgen een krans

voor de gevangen koning
Deze kroon zal hij voelen
We slaan hem zijn schedel in

Daarna maken we hem af
Misschien leren ze het dan af
en zijn we eindelijk van hen af

 Gedicht 143
 Amsterdam, 2010-03-21
 Marcus 15:16-17 (Doornenkroon)
Romeinse soldaat in Jeruzalem (in het jaar 30)

 Bundel: Uit Heilige Boeken
De Koning 


Zywa
Trefwoorden
Bijbel
DuitsEngels5-7-5
PenseelPuimPuinRegenLiefdes
VerdichtTrekvogelsAlsloosFoto
Aandacht is als zonneschijnVermeld Ā© Zywa bij gebruik van teksten,
tekeningen, ontwerpen, schilderijen en foto's
Woord zoeken:  CTRL-F